De sandaal van ons heil en andere zaken

Credimus Bootcamp Maarheeze 2009 – een verslagje

Het bootcamp was net zoals vorig jaar een groot succes. Spannend was het wel, voor de eerste keer dat ik iets dergelijks mee organiseerde. Zou het lukken, heeft iedereen het wel naar zijn zin, lukt het allemaal met de sprekers, is er niet te veel van dit, of te weinig van dat, zou het allemaal lukken met het sanitair, klopt de tekst van de vespers wel, enz. enz. De spanning begon een week van te voren echt toe te nemen, er vielen sprekers uit, de vespers (monastiek en Latijn) moesten grotendeels nog worden uitgetypt, de precieze aansluiting van de douches en de wc's was nog niet zeker enz. enz. Maar al met al kwam alles op zijn pootjes terecht en hadden we een leuke, interessante en vruchtbare week, met her een der een typefoutje in het monastieke getijdengebed – zo veranderde de kelk (calicem) van ons heil in de sandaal (calcem) van ons heil. Maar gelukkig wist broeder Hugo – 'onze' kluisbroeder – het allemaal weer recht te breien; ondanks de verschillende versies van de Vulgaat en de gewijde maagd die plotseling opdook waar zij niet op hoorde te duiken.

De accommodatie was perfect. Een prachtig grasveld in de tuin van de pastorie achter de kerk, waar het heel goed kamperen was. Er was een douche en wc-wagen gehuurd. De aansluiting was een kraantje op het kerkhof, dat niet helemaal tegen de druk bestand bleek te zijn en tijdens gebruik enigszins begon te lekken. Met wat ducktape was het probleem wat in te dammen, maar desondanks bleef hij lekken. Dus het kraantje alleen tijdens gebruik openzetten was het devies. (Nu hebben we voor de volgende keer wel een betere aansluiting gevonden). De afvoer daar zou Patrick voor zorgen... en dat heeft hij uiteindelijk dan ook met behulp van een schop gedaan. De lezingen, het eten, en het gezellig samenzijn was in het parochiecentrum, dat zich tussen de kerk en de pastorie bevond. Een leuk onderkomen. De H. Mis en het getijdengebed vond plaats in de kerk. Een prachtige kerk met overigens ook nog interessante klokken.

De lezingen waren interessant, zeer goed en afwisselend. Kapelaan Visser beet de spits af met een lezing over ecclesiologie – de leer over de Kerk. De vele lagen en facetten van dat wat kerk is passeerden de revue. Het instituut, de hiërarchie, de lijdende, strijdende en zegevierende kerk, de gemeenschap van de heiligen, het mystiek lichaam van Christus. De tweede lezing, maandag ochtend, zou eigenlijk door pastoor Heemels worden verzorgd. Jammer genoeg was hij op het laatste moment verhinderd, en moest er vervanging worden gezocht. Deze vervanging werd gevonden in de vorm van Patrick, mede organisator en seminarist. Een interessant lezing over Sint Paulus en de Liturgie alsmede enkele andere aspecten van de liturgie waaronder met name de gebedsrichting. Chapeau Patrick! 's Middags was het woord aan diaken Peter Vermaat met een filosofische uiteenzetting over het Godsverlangen en de moderne wereld, waarin alles verknipt wordt. De volgende morgen hield onze eigenste broeder Hugo een lezing over de heiligenverering, hun ontstaan en waarde. Zoals gebruikelijk zeer goed, interessant en diepgaand en doorspekt met de hem kenmerkende gort droge humor (sint Ursula en de elfduizend maagden alsmede sint Komkommer). Hierna volgde de meest indrukwekkende lezing van heel de week, pastoor Broers hield samen met de heer Dorremans een lezing over de Heilige pater Karel Houben. Pastoor Broers vertelde over het leven van de Heilige en diens heiligspreking. De heer Dorremans vertelde vervolgens op indrukwekkende wijze over zijn devotie voor de Heilige pater Karel, zijn ziekbed – hoe zijn darmen helemaal lek en verkleefd waren – en zijn wonderbaarlijke genezing op voorspraak van pater Karel; de genezing die door Rome werd erkent en uiteindelijk tot de heiligverklaring van pater Karel heeft geleid. Het blijde en levend geloof van de heer Dorremans maakte op ons allen een diepe indruk. De woensdag was lezingvrij en werd gevuld met uitslapen, het beklimmen van de klokkentorens van Maarheeze (en het vervolgens de hele dag nog na horen galmen van de aldaar aanwezige klokken) en een kort bezoekje aan de Achelse kluis. Donderdag waren de laatste twee lezingen. De eerste lezing was van onze kapelaan, kapelaan Van Dijk, over zijn favoriete paus de eerbiedwaardige Pius XII (alom tegenwoordig in de pastorie). De laatste lezing was aan pastoor Mennen en ging over de plaatst van de Heiligen in de Liturgie en dan met name in het Romeinse Canon. Voor al het vertoog over de verschillende betekenissen van gemeenschap der Heiligen was zeer interessant – alleen heb ik al mijn aantekeningen laten liggen en is mij alleen nog maar bij gebleven dat ik het zeer interessant vond, bah.

Naast de lezingen, twee per dag, bestond de dagindeling uit de getijden (lauden, sext, vespers en completen) een H. Mis en (de mogelijkheid tot) aanbidding van het Allerheiligste. Hetgeen de dagen een ritme van gebed gaven en als het ware alles in gebed inbedden. Daarnaast was er ook nog tijd (gelukkig maar ;) ) voor gezellig samenzijn, met en zonder een glaasje. Het werd dan ook vaak laat, en de volgende ochtend was het dan heel moeilijk om op te staan...

Al met al een vermoeiende week maar toch ook juist weer een week waar je tot rust komt, samen bidt, samen leert over het geloof en samen het geloof beleeft. Samen kerk zijn, je verbonden voelen met heel de Kerk, met de Gemeenschap der Heiligen, het thema van bootcamp dit jaar. En aan de (soms stuiterende) reacties van de deelnemers te zien een zeer geslaagde week, voor herhaling vatbaar.

Bootcamp: enkele gedachten bij de lezingen (3)

De lezing van pater Knudsen was voor mij min of meer gesneden koek. Maar ik geloof dat anderen er wel het een en ander van hebben opgestoken, en dat het een goede voorbereiding was op de twee H. Missen de pastoor Finigan tijdens het Bootcamp volgens de Buitengewone vorm van de Romeinse Ritus heeft opgedragen. Voor hen die graag nog het een en ander willen nalezen, kan ik een klein in het Nederlands vertaald boekje van pater Martin Ramm FSSP aanbevelen: “Ik zal opgaan naar het altaar van God; De Heilige Mis en haar riten verklaard” (een boekje dat overigs ook grotendeels op de Gewone vorm van toepassing is). De vraag aan het eind, hoe de Gewone vorm van de Romeinse Ritus de Buitengewone vorm kan beïnvloeden vond ik wel interessant. Opvallend was dat vooral principes naar voren werden gebracht, maar niet de manier waarop die principes in de Gewone vorm waren geïmplementeerd.

Bootcamp: enkele gedachten bij de lezingen (2)

Bij het herlezen van de laatste twee hoofdstukken van Prediker – in verschillende bijbelvertalingen (Canisius, Staten en Tanakh) – wordt ik nogmaals getroffen door de schoonheid en doeltreffendheid van deze tekst. “If one watches the wind, he will never sow; and if one observes the coulds, he will never reap.” Soms moet je niet te veel afvragen of de tijd rijp is, maar gewoon zaaien. God wegen zijn immers ondoorgrondelijk, “so you cannot forsee the actions of God”. Maar wanneer je niets doet, zal er zeker niets gebeuren. Lijkt een beetje op het bootcamp, wat ben ik blij dat een aantal studenten en een hermiet zo gek waren om gewoon te doen. Of zoals ze het zelf zeggen: “... there was nothing for us in our country ... So we just got up and did it ourselves.”

Dan vers hoofdstuk 11: 9 “Geniet dus, jongeling, van uw jeugd, uw hart zij vrolijk in uw jonge jaren; volg de lusten van uw hart, en begeerten van uw ogen. Maar bedenk daarbij, dat over dit alles God u eens verantwoording vraagt.” De jeugd is een mooie tijd, koester haar, maak haar vruchtbaar. 

“The sum of the matter, when all is said and done: Revere God and observe His commandments! For this applies to all mankind: that God will call every creature to account for everyting unknown, be it good or bad.” (12: 13-14)

morgen meer...

Bootcamp: enkele gedachten bij de lezingen (1)

Het bootcamp is langzaam aan het bezinken, en daar waar eerst de vermoeidheid (en de vage glimlach) de overhand hadden, beginnen nu langzaam de lezingen weer voor de geest te komen. Eigenlijk had ik aantekeningen moeten maken, maar ik was nooit zo een schrijver, tijdens de colleges maakte ik al zeer sporadisch aantekeningen, en nog sporadischer keek ik er daarna überhaupt nog naar. Maar nu heb ik toch echt spijt dat ik niets heb neergepend. Maar goed op basis van wat ik mij nog kan herinneren, en dat wat door het verslag van broeder Hugo weer naar boven komt enkele gedachten over en voortbouwend op de verschillende voordrachten. Allereerst de lezing van rector Wagemaker. Wat mij hier het meest van bijgebleven is, is het katholieke en/en tegenover het of/of. Als voorbeeld kwam min of meer de protestantse dubbele predestinatieleer naar voren, waarbij om het kort door de bocht te formuleren de protestant (van het zwaardere – in mijn ogen betere – soort) gelooft dat door God de ene mens uitverkoren wordt tot eeuwige zaligheid en de andere niet, terwijl de mens hier zelf niets aan kan doen. Een heikel punt binnen het protestantisme waar velen mee worstelen – en dat vaak minder benauwend wordt beleeft dan buitenstaanders denken. Dit werd als een of/of optie gesteld tegenover het katholieke en wij worden door de Genade alleen gered en wij moeten wel de Genade laten werken. Hoewel het calvinistische of/of, wanneer je het goed beschouwd, wel degelijk als een en/en is op te vatten – en de goddelijke barmhartigheid en de uitverkiezen – is het een zeer illustratief voorbeeld. Het katholieke en/en moet natuurlijk niet tot in het absurde worden doorgevoerd waarbij een loutere these en anti-these tegenover elkaar worden uitgespeeld. Het is goed te beseffen dat in het ondermaanse loutere thesen en anti-thesen zowat alleen in laboratoriumomstandigheden voorkomen en dat wij buiten het laboratorium vaker met complexe stelsel van thesen te maken hebben. Dit gedeelte van de lezing deed mij denken aan de voordracht van bisschop Rifan (Campos, SSJV) bij de tweejaarlijkse vergadering van de Internationale Federatie Una Voce in Rome:

I am writing some points in order to show to our people the point of union. There are four points. 1. Unity: Unity is necessary, unity in doctrine, unity in our relations with the Magisterium of the Church, 2. The second point: In dubiis libertas: in the things that are not necessary – liberty, freedom, 3. Third point – Charity: in omnibus caritas. We must respect others. A Jesuit never thinks like a Dominican but both are Catholics. We must not be fighting among ourselves because we disagree about some things. 4. And the fourth point is humility – humilitas: Humility is the sign of being Catholic. Do not think that we are the saviour of the Church, that we are the main force of the Church. The main function of our group is to serve the Church. We will not save the Church – the Church will save us, and we are only showing our service, our Catholic spirit, to the Church in order to help the reform of the Church. Pope John Paul II said that the Church does not need reformers, the Church needs saints. Reformers are Luther and Calvin; the saints are St Teresa, St John of the Cross, St. Ignatius Loyola, St Francis Xavier. They were not saints because they were reformers, they were reformers because they were saints. Our work here is seeking for the sanctity of the Church.

Dankzij broeder Hugo werd ik weer herinnerd aan de laatste twee hoofdstukken van Prediker die rector Wagemaker ons voorhield. Een heerlijke tekst. Maar daarover morgen (of overmorgen, want morgen ben ik jarig) meer...